Pedro da Fonseca y Luis de Molina, sobre la libertad de los animales. Una forma de entender la contingencia
Contenido principal del artículo
Resumen
La cuestión de si existe o no un vestigio de libertad en los animales irracionales ha estado presente a lo largo de todas las etapas de la historia de la filosofía. Sin embargo, en el siglo XVI, los jesuitas profundizaron sus estudios sobre este tema de una manera bastante particular. En este artículo mostraremos cómo, al señalar la posibilidad de encontrar un vestigio de libertad en los animales irracionales, los jesuitas trataron de identificar la base misma del concepto de libertad, para dejar claro que, si bien se pueden encontrar signos de libertad en algunos niveles desarrollados de la vida irracional, la libertad es, de una manera muy singular, la característica fundamental de los seres humanos. En este artículo analizamos las doctrinas jesuitas sobre la libertad animal que se pueden encontrar en textos, tanto publicados como manuscritos, de las enseñanzas de dos jesuitas que trabajaron en Portugal durante la segunda mitad del siglo XVI: Pedro da Fonseca y Luis de Molina.
Descargas
Datos de publicación
Perfil evaluadores/as N/D
Declaraciones de autoría
Indexado en
-
—
- Sociedad académica
- N/D
- Editorial
- UCOPress
Detalles del artículo

Esta obra está bajo una licencia internacional Creative Commons Atribución-NoComercial-CompartirIgual 4.0.
Citas
PRIMARY SOURCES
Aristotle. The Complete Works of Aristotle: The Revised Oxford Translation, edited by J. Barnes, 2 vols. (Princeton: Princeton University Press, 1995).
Aquinas, Thomas. Summa Theologiae, Opera Omnia, edited by Leonis XIII P.M. (Rome: Ex Typographia Polyglotta S. C. de Propaganda Fide, 1891).
Duns Scotus, John. Questions on Aristotle’s Metaphysics, in Selected Writings on Ethics, edited and translated by Th. Williams (Oxford: Oxford University Press, 2017).
Duns Scotus, John. Questions on the Metaphysics of Aristotle, translated by G. J. Etzkorn and A. B. Wolter (St Bonaventure, NY: Franciscan Institute Publications, 1997).
Fonseca, Petrus. Commentariorum In Metaphysicorum Aristotelis Stagiritae libros. Tomus primus (Rome: Apud Franciscum Zanettum et Bartholomeum Tosium, 1677).
Fonseca, Petrus. Commentariorum In Metaphysicorum Aristotelis Stagiritae libros. Tomus tertius (Cologne: Lazari Zetzneri Bibliopolae, 1615).
Molina, Ludovico. Liberi arbitrii cum gratiae donis, divina praescientia, providentia, praedestinatione et reprobatione concordia, edited by I. Rabeneck (Oniae-Matriti: Collegium Maximum S. I.-Soc. Edit. ‘Sapientia’, 1953).
SECONDARY SOURCES
Henry, Devin. “Aristotle on Animals”, in Animals: A History, edited by P. Adamson and G. F. Edwards (Oxford: Oxford University Press, 2018), 9-26. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780199375967.003.0002
Michałowska, Monika and Fedriga, Ricardo (ed.). Willing and Understanding. The Complexity of Late Medieval Debates on the Will (Leiden and Boston: Brill, 2023).
Oelze, Anselm. Animal Rationality. Later Medieval Theories (1250-1350) (Leiden and Boston: Brill, 2018). DOI: https://doi.org/10.1163/9789004363779
Oelze, Anselm. Animal Minds in Medieval Latin Philosophy. A Sourcebook from Augustine to Wodeham (Cham: Springer, 2021). DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-67012-2
Pasnau, Robert. Construire la volonté. Débats sur le libre arbitre à la fin du Moyen Âge (Paris: Vrin, 2025).
Toivanen, Juhana. “Making the Boundaries. Animals in Medieval Latin Philosophy”, in Animals: A History, edited by P. Adamson and G. F. Edwards (Oxford: Oxford University Press, 2018), 121-150.